Cumalıkızık hikâyesi ve tarihi
Bursa’nın Yıldırım ilçesinde yer alan Cumalıkızık’ın tarihi 700 yıl öncesine dayanıyor. Osmanlı İmparatorluğu’nun kuruluş yıllarına tanıklık eden bu tarihi köy, 1300’lü yıllarda Oğuzların Kızık boyu tarafından kurulmuş.
İmparatorluğun erken dönem sivil mimari örneklerinin bulunduğu köy, o dönemde bölgede kurulan yedi kızık köyünden biriymiş. “Kızık” sözcüğünün, dağ eteklerine kurulan köyler için kullanıldığı biliniyor. Bu köylerden günümüze değin ulaşanlar ise Cumalıkızık, Derekızık, Hamamlıkızık, Fidyekızık ve Değirmenlikızık köyleri olmuş.
Orijinal dokusu oldukça iyi korunmuş olan Cumalıkızık, rivayete göre o dönemde kızık köylerindeki halkın cuma namazı için toplandığı yer olması neticesinde bu ismi almış.
Köyün bu eşsiz dokusu, onu dünya çapında bir değer haline getiriyor. Eğer Türkiye’nin bu prestijli listedeki diğer büyüleyici duraklarını da merak ediyorsanız, UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne giren eserler yazımıza mutlaka göz atmanızı öneririz.
Cumalıkızık nerededir?
Cumalıkızık Köyü Bursa’nın Yıldırım ilçesinde yer alıyor. Köy Uludağ’ın kuzey eteklerinde, Bursa kent merkezine yaklaşık 10 km mesafede bulunuyor.
Cumalıkızık’a nasıl gidilir?
İstanbul’dan geliyorsanız deniz havası almak en güzel seçeneklerin başında geliyor. Yenikapı veya Kadıköy’den kalkan İDO veya BUDO feribotlarıyla Mudanya’ya ulaştıktan sonra, Bursa metrosu (BursaRay) ile Cumalıkızık-Değirmenönü istasyonuna kadar gelebilirsiniz. Buradan kapı önünde bekleyen minibüslerle sadece 10 dakikada köyün merkezine varmak mümkün.
Kendi aracınızla yola çıkmak isterseniz, Osmangazi Köprüsü üzerinden yaklaşık 155 km’lik bir yol sizi bekliyor. Trafik durumuna göre 1.5 ile 2 saat arasında süren bu yolculuğun sonunda, köy girişindeki düzenli otopark alanlarına aracınızı bırakabilirsiniz. Ancak unutmayın; özellikle hafta sonları yer bulmak için sabahın erken saatlerinde orada olmak gerekebiliyor. Şehir merkezinden gelecek misafirler için de minibüsler yaklaşık 20 dakikada sizi doğrudan tarihi meydana ulaştırıyor.
Cumalıkızık Köyü gezilecek yerler
Tarihi Cumalıkızık Evleri
Tarihi Cumalıkızık evleri, “Cumalıkızık neden meşhur?” sorusunun yanıtlarından yalnızca biri. Köyün sembollerinden olan bu çoğu cumbalı evleri gezerken kendinizi bir zaman yolculuğunda hissetmeniz mümkün.
Cumalıkızık Cami
Köy meydanında bulunan ve Cumalıkızık’ın en eski yapılarından biri olan Cumalıkızık Cami, 1396 yılında inşa edilmiş. Caminin tek şerefeli minaresinin Osmanlı mimarisinin en güzel örneklerinden biri olduğunu söyleyebiliriz. Cami, Cumalıkızık’ta gezilecek yerler arasında öne çıkıyor
Cumalıkızık Hamamı
15. yüzyılda inşa edilen Cumalıkızık Hamamı, tipik bir Osmanlı hamamı. Moloz taştan edilen tarihi hamam, Cumalıkızık Cami ile birlikte köy meydanında yer alıyor.
Cumalıkızık Etnografya Müzesi
Cumalıkızık Etnografya Müzesi, geleneksel Osmanlı köy yaşamının özelliklerini başarılı bir biçimde yansıtıyor. Müzede Osmanlı döneminden kalma kıyafetler, ev eşyaları, mutfak gereçleri ve el sanatları ürünleri sergileniyor. Cumalıkızık Etnografya Müzesi pazartesi günleri hariç haftanın altı günü ziyaret edilebilir.
Küpeli Ev
17. yüzyılda inşa edilen Küpeli Ev, Cumalıkızık’ın en önemli tarihi yapılarından biri olmasının yanında köyün en eski evi. 14 nesildir kullanılan Küpeli Ev, kuşkusuz Cumakızık’ta gezilecek yerler arasında ilk sıralarda.
Saitabat Şelalesi
Cumalıkızık Köyü’ne gitmişken köye 15 km mesafede bir doğa harikası olan Saitabat Şelalesi’ni de görebilirsiniz; zira yaklaşık 20 metre yükseklikten dökülen şelale, göz alıcı görüntüler oluşturuyor. Saitabat Şelalesi’ne Cumalıkızık Köyü’nden kalkan minibüslerle ulaşılabiliyor.
Cumalıkızık’ta alışveriş
Cumalıkızık Köyü’nde el yapımı eşyalar ve ev yapımı gıdalar oldukça revaçta. Sabundan el örgüsü işlere, turşudan kahvaltılıklara pek çok otantik ürünü köyün girişindeki pazar yerinden ve çeşitli dükkanlardan satın alabilirsiniz.
Cumalıkızık’ta ne yenir?
Eğer Cumalıkızık’a gelip de o meşhur serpme kahvaltıyı yapmazsanız, geziniz eksik kalmış sayılır. Masaya gelen ev yapımı reçeller, özellikle de ahududu reçeli, taze köy ekmeği ve sıcacık gözlemeler sizi mest edecek. Hafta sonları çok kalabalık olduğu için kahvaltı planınızı sabah 09:00 civarına yapmanız, huzurlu bir sofra için en iyi tercih. Dönüş yoluna geçmeden önce köy pazarından ev yapımı tarhana, erişte ve meşhur ahududu şurubundan almayı unutmayın; bu lezzetleri evinize taşımak geziyi çok daha unutulmaz kılabilir.
Cumalıkızık gezisi ipuçları
Cumalıkızık gezisinin tadını tam anlamıyla çıkarmak için dikkat edilmesi gereken birkaç küçük detay var. Öncelikle sokaklar orijinal “arnavut kaldırımı” taşlarla kaplı olduğu için topuklu ayakkabıları evde bırakıp en rahat spor ayakkabılarınızı giymeniz çok önemli. Fotoğraf meraklıları için en büyüleyici ışık sabahın ilk saatlerinde veya gün batımı öncesindeki “altın saat” diliminde yakalanıyor. En önemlisi ise buranın yaşayan bir köy olduğunu unutmamak gerekiyor. İnsanların hâlâ bu tarihi evlerde yaşadığını bilerek, avlulara girerken izin istemek ve yerel hayata saygı göstermek bu masalsı atmosferi korumanın en güzel yolu.
