{"id":57869,"date":"2026-01-08T10:00:00","date_gmt":"2026-01-08T07:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.turkishairlines.com\/?p=57869"},"modified":"2026-01-16T10:49:30","modified_gmt":"2026-01-16T07:49:30","slug":"anadolu-yabani-kedigilleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.turkishairlines.com\/tr\/anadolu-yabani-kedigilleri\/","title":{"rendered":"Anadolu\u2019nun yabani kedigilleri"},"content":{"rendered":"\n
\n\n\n\n

Anadolu pars\u0131: Bir efsanenin geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Anadolu pars\u0131, fotokapanla gece vakti g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenen efsanevi bir y\u0131rt\u0131c\u0131. T\u00fcrkiye\u2019nin en b\u00fcy\u00fck vah\u015fi kedisi olan Anadolu pars\u0131 (Panthera pardus tulliana<\/em>), uzun y\u0131llar sadece efsanelerde kald\u0131\u011f\u0131 san\u0131lan bir do\u011fa hazinesi. Bir zamanlar Anadolu\u2019nun y\u00fcksek da\u011flar\u0131nda ve ormanlar\u0131nda h\u00fck\u00fcm s\u00fcren Anadolu pars\u0131n\u0131n, 1970\u2019lerden sonra izini kaybettirdi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyordu. Ancak 2019\u2019dan itibaren \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelerde kurulan fotokapanlar, Anadolu pars\u0131n\u0131n h\u00e2l\u00e2 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlad\u0131. Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc izleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda Bitlis\u2019ten Siirt\u2019e, Diyarbak\u0131r\u2019dan \u015e\u0131rnak ve Artvin\u2019e uzanan geni\u015f bir alanda pars\u0131n izine rastland\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bu ke\u015fifler, Anadolu pars\u0131n\u0131 \u00e2deta k\u00fcllerinden do\u011fan bir efsane h\u00e2line getirdi. Benekli postu ve g\u00fc\u00e7l\u00fc c\u00fcssesiyle pars, Anadolu\u2019da ge\u00e7mi\u015ften bug\u00fcne hayranl\u0131k ve sayg\u0131 uyand\u0131rm\u0131\u015f. Antik d\u00f6nemlerden beri, kaya resimlerinden heykellere kadar \u00e7e\u015fitli k\u00fclt\u00fcrel betimlemelerde pars fig\u00fcr\u00fcne rastlan\u0131yor. \u00d6rne\u011fin, \u00c7atalh\u00f6y\u00fck\u2019teki Neolitik ana tanr\u0131\u00e7a heykelinin yan\u0131ndaki kollar\u0131n leopar ba\u015fl\u0131 olmas\u0131, insano\u011flunun bu y\u0131rt\u0131c\u0131ya duydu\u011fu hayranl\u0131\u011f\u0131n binlerce y\u0131l \u00f6ncesine dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Daha eski bir \u00f6rnekse Karahantepe. \u0130nsanl\u0131k tarihinin en erken d\u00f6nemlerine \u0131\u015f\u0131k tutan bu yerde bulunan heykeller aras\u0131nda \u00e7ok say\u0131da leopar ba\u015f\u0131 heykelci\u011fi ile s\u0131rt\u0131nda leopar ta\u015f\u0131yan bir insan heykeli burada bulundu. \u201cPars\u201d kelimesi Osmanl\u0131\u2019dan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze cesaret ve \u00e7evikli\u011fi simgelerken, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcrde ya\u015fat\u0131l\u0131yor. T\u00dcB\u0130TAK\u2019\u0131n yerli i\u015fletim sistemi Pardus, ad\u0131n\u0131 Anadolu pars\u0131ndan alm\u0131\u015f. T\u00fcm bu k\u00fclt\u00fcrel ba\u011flar, pars\u0131n T\u00fcrkiye\u2019nin do\u011fal miras\u0131ndaki yerine i\u015faret ediyor.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Anadolu Va\u015fa\u011f\u0131: Orman\u0131n kedileri<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Anadolu\u2019nun s\u0131k ormanlar\u0131nda ve sarp kayal\u0131klar\u0131nda dola\u015f\u0131rken sizi izleyen keskin bak\u0131\u015fl\u0131 bir va\u015fak (Lynx lynx<\/em>) ile kar\u015f\u0131la\u015fabilirsiniz. Va\u015fak, kulaklar\u0131n\u0131n ucundaki siyah p\u00fcsk\u00fcl benzeri t\u00fcyleri ve k\u0131sa kuyru\u011fuyla kolayca tan\u0131nabilen, ancak nadiren g\u00f6r\u00fclen bir yaban kedisi. Avrasya va\u015fa\u011f\u0131 olarak da bilinen bu t\u00fcr, T\u00fcrkiye\u2019de \u00f6zellikle Kuzey Anadolu ormanlar\u0131, Bat\u0131 Karadeniz b\u00f6lgeleri ve Toros Da\u011flar\u0131 civar\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Hatta yap\u0131lan g\u00f6zlemler, Antalya\u2019dan Samsun\u2019a uzanan farkl\u0131 co\u011frafyalarda bile va\u015faklar\u0131n var oldu\u011funu ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n

Va\u015faklar genellikle alacakaranl\u0131kta veya gece aktif olduklar\u0131 i\u00e7in onlar\u0131 do\u011fal ortamlar\u0131nda g\u00f6rmek pek kolay de\u011fil. Tek ba\u015f\u0131na gezinmeyi seven bu kediler, ormanlar\u0131n hayaleti lakab\u0131n\u0131 hak edercesine insanlardan uzak duruyor. Bazen bir fotokapan kayd\u0131nda anl\u0131k da olsa g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenmeleri ulusal haberlere konu olacak kadar nadir bir olay. Fiziksel olarak va\u015fak, orta boylu bir k\u00f6pe\u011fi and\u0131ran c\u00fcssesiyle ve \u00f6zellikle k\u0131\u015f\u0131n kabaran kal\u0131n postuyla olduk\u00e7a heybetli. Uzun bacaklar\u0131 ve b\u00fcy\u00fck patileri sayesinde derin karda bile rahatl\u0131kla ilerleyebiliyor. Keskin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ve sessiz ad\u0131mlar\u0131, onu tam bir gizlilik ustas\u0131 yap\u0131yor. Do\u011fal ekosistemdeki rol\u00fc de olduk\u00e7a kritik, pop\u00fclasyon kontrol\u00fcnde \u00f6nemli bir pay sahibi. Bu nedenle koruma alt\u0131nda olan t\u00fcrlerden biri. T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7e\u015fitli milli park ve koruma alanlar\u0131nda va\u015faklar\u0131n izleri g\u00f6zleniyor ve pop\u00fclasyonlar\u0131 izlemeye al\u0131n\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Anadolu Karakula\u011f\u0131: Bozk\u0131r\u0131n s\u0131\u00e7rayan g\u00f6lgesi<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Karakulak (Caracal caracal<\/em>), uzun siyah kulak p\u00fcsk\u00fclleriyle ve atik s\u0131\u00e7ray\u0131\u015flar\u0131yla tan\u0131n\u0131yor. Karakulak, ad\u0131n\u0131 kara renkli uzun kulaklar\u0131ndan alan ve bak\u0131\u015flar\u0131yla va\u015fa\u011f\u0131 and\u0131ran orta boy bir yaban kedisi. Anadolu\u2019da \u201cstep va\u015fa\u011f\u0131\u201d veya \u201c\u00e7\u00f6l va\u015fa\u011f\u0131\u201d diye de bilinen karakulak, bozk\u0131rlar\u0131n ve makilik alanlar\u0131n sessiz \u00fcyesi. \u0130nce uzun bacaklar\u0131, \u00e7evik v\u00fccudu ve k\u0131sa kuyru\u011fuyla, adeta kumlar \u00fczerinde s\u00fcz\u00fclen bir g\u00f6lge gibi. T\u00fcrkiye\u2019de karakulaklar ge\u00e7mi\u015fte Ege\u2019den G\u00fcneydo\u011fu\u2019ya pek \u00e7ok b\u00f6lgede g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f olsa da, son y\u0131llardaki kay\u0131tlar daha \u00e7ok Toros Da\u011flar\u0131 ve \u00e7evresiyle s\u0131n\u0131rl\u0131. Akdeniz\u2019in sarp yama\u00e7lar\u0131nda veya Orta Anadolu\u2019nun \u00e7al\u0131l\u0131k steplerinde onun izine rastlamak h\u00e2l\u00e2 m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n

Karakula\u011f\u0131 \u00f6zel k\u0131lan en \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6zelliklerinden biri, hareket kabiliyeti. Bu zarif canl\u0131, \u00f6zellikle arka bacaklar\u0131n\u0131n \u00f6n bacaklar\u0131na g\u00f6re daha uzun ve kasl\u0131 olmas\u0131 sayesinde, bir z\u0131plamada kendi boyunun birka\u00e7 kat\u0131 y\u00fckse\u011fe s\u0131\u00e7rayabiliyor. Afrikal\u0131 akrabalar\u0131 aras\u0131nda, havada u\u00e7an ku\u015flar\u0131 yakalayabilecek kadar \u00e7evik oldu\u011fu biliniyor, bu \u00f6zelli\u011fiyle \u201cu\u00e7an kedi\u201d \u00fcnvan\u0131n\u0131 fazlas\u0131yla hak ediyor. Karakulak, yaln\u0131z ya\u015famay\u0131 seven bir t\u00fcr ve belli bir b\u00f6lgeye s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131 kal\u0131yor. Bir karakulak, ya\u015fam alan\u0131n\u0131 belirledikten sonra kolay kolay o b\u00f6lgeyi terk etmiyor, \u00e2deta g\u00f6r\u00fcnmez bir s\u0131n\u0131r \u00e7izerek kendi hakimiyetini kuruyor. Bu nedenle do\u011fal habitat\u0131n\u0131n korunmas\u0131, karakulak pop\u00fclasyonu i\u00e7in hayati \u00f6neme sahip. Bug\u00fcn karakulaklar da yaban hayat\u0131 koruma listelerinde hassas t\u00fcrler aras\u0131nda. Do\u011fal ortamlar\u0131nda varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmeleri i\u00e7in fark\u0131ndal\u0131k yarat\u0131l\u0131yor. Bozk\u0131r\u0131n bu sessiz g\u00f6lgesi, biz fark\u0131na varmadan gecenin i\u00e7inde s\u00fcz\u00fcl\u00fcp gidiyor.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Saz kedisi: Sulak alanlar\u0131n gizemli kedisi<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Saz kedisi (Felis chaus<\/em>), T\u00fcrkiye\u2019de sulak alanlarda ya\u015fayan suya d\u00fc\u015fk\u00fcn bir yaban kedisi. Anadolu\u2019da kedigiller familyas\u0131n\u0131n belki de en az bilinen \u00fcyelerinden biri saz kedisi ya da di\u011fer ad\u0131yla \u201cbatakl\u0131k va\u015fa\u011f\u0131\u201d. Ad\u0131ndan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere, saz kedileri su kenarlar\u0131n\u0131 ve batakl\u0131k habitatlar\u0131n\u0131 seven, orta b\u00fcy\u00fckl\u00fckte yaban kedileri. Uzun bacaklar\u0131 ve ince yap\u0131l\u0131 g\u00f6vdesiyle zarif bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc var. K\u00fcrk\u00fc genellikle kum grisi ile sar\u0131ms\u0131 kahverengi tonlarda. Belirgin desenler yerine tekd\u00fcze bir renk h\u00e2kim, yaln\u0131zca kuyru\u011funda siyah halkalar bulunuyor. Kulaklar\u0131n\u0131n ucundaki siyah p\u00fcsk\u00fcll\u00fc t\u00fcyler ise ona va\u015fakvari bir hava kat\u0131yor. Bu nedenle halk aras\u0131nda \u201cbatakl\u0131k va\u015fa\u011f\u0131\u201d olarak an\u0131lmas\u0131 bo\u015funa de\u011fil. \u0130lk bak\u0131\u015fta uysal bir ev kedisini and\u0131rsa da saz kedisi tam anlam\u0131yla \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne d\u00fc\u015fk\u00fcn, yabani bir ruh ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye\u2019de saz kedileri \u00f6zellikle Ege, Akdeniz ve Marmara B\u00f6lgelerindeki sulak alanlarda g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u00d6rne\u011fin, Manavgat Nehri deltas\u0131, G\u00f6ksu Deltas\u0131, E\u011firdir G\u00f6l\u00fc \u00e7evresi, Manyas ve Uluabat G\u00f6l\u00fc sazl\u0131klar\u0131 ile Adana\u2019daki Akyatan Lag\u00fcn\u00fc gibi alanlar ge\u00e7mi\u015fte saz kedisine ev sahipli\u011fi yapan yerlerden. Bu ortamlar, bol bol sazl\u0131k, batakl\u0131k, yo\u011fun bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc ve tabii ki su bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. Saz kedileri suya belki de t\u00fcm kedigillerden daha yak\u0131n bir t\u00fcr. Y\u00fczebiliyor, bal\u0131k yakalayabiliyor ve su kenar\u0131nda ya\u015famaktan keyif alabiliyorlar. Saz kedileri genellikle tek ba\u015flar\u0131na dola\u015f\u0131yor ve yo\u011fun bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc i\u00e7inde iyi kamufle oluyorlar. Bu y\u00fczden onlar\u0131 do\u011fal ortamlar\u0131nda g\u00f6zlemlemek olduk\u00e7a zordur. 2010\u2019lu y\u0131llarda Adana Yumurtal\u0131k Lag\u00fcn\u00fc\u2019nde bir do\u011fa derne\u011fi ekibinin fotokapanla saz kedisi g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemesi, t\u00fcr\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131na dair \u00f6nemli bir kay\u0131t sa\u011flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Yaban kedisi: Evcil dostlar\u0131m\u0131z\u0131n vah\u015fi atas\u0131<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Avrupa yaban kedisi (Felis silvestris silvestris<\/em>), g\u00fc\u00e7l\u00fc yap\u0131s\u0131yla evcil kedilere akraba bir t\u00fcr. Sokaklarda g\u00f6r\u00fclen tekir kedileri bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, i\u015fte onlar\u0131n asil atas\u0131 yaban kedisi h\u00e2l\u00e2 T\u00fcrkiye\u2019nin ormanlar\u0131nda, da\u011flar\u0131nda \u00f6zg\u00fcrce dola\u015f\u0131yor. \u0130lk bak\u0131\u015fta iri bir tekir kediye benzeyen yaban kedisini ay\u0131rt etmek, deneyimsiz g\u00f6zler i\u00e7in zor olabilir. Ancak daha iri c\u00fcssesi, kal\u0131n ve ucu siyah halkal\u0131 kuyru\u011fu, ayr\u0131ca yabani bak\u0131\u015flar\u0131yla asl\u0131nda tam bir orman kedisi. Bundan yakla\u015f\u0131k 10 bin y\u0131l \u00f6nce Orta Do\u011fu\u2019da ve muhtemelen Anadolu\u2019da \u00e7ift\u00e7iler ilk kez bu kedileri evcille\u015ftirerek bug\u00fcnk\u00fc ev kedilerinin temelini att\u0131. Yine de, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz yaban kedisi evcille\u015fmeye niyeti olmayan, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne son derece d\u00fc\u015fk\u00fcn bir canl\u0131. T\u00fcrkiye\u2019de yaban kedileri \u00fclkenin bir\u00e7ok ormanl\u0131k ve k\u0131rsal alan\u0131nda g\u00f6r\u00fclebiliyor. Kuzey Anadolu\u2019nun orman ku\u015fa\u011f\u0131ndan Ege ve Akdeniz\u2019in makiliklerine, Trakya\u2019n\u0131n fundal\u0131klar\u0131ndan \u0130\u00e7 Anadolu\u2019nun vadilerine kadar geni\u015f bir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 var.<\/p>\n\n\n\n

Yaban kedilerinin en sevdikleri avlar k\u00fc\u00e7\u00fck kemirgenler, ku\u015flar ve zaman zaman tav\u015fan, kertenkele gibi hayvanlar. Yaban kedileri, tarih boyunca insanlarla en \u00e7ok i\u00e7 i\u00e7e ya\u015fam\u0131\u015f yaban hayat\u0131 \u00fcyelerinden biri olsa da, asl\u0131nda do\u011fada kalmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015f ger\u00e7ek birer sava\u015f\u00e7\u0131lar. Eski \u00e7a\u011flarda Anadolu\u2019nun yerle\u015fimcileri bu kedileri hem sayg\u0131yla anm\u0131\u015f hem de onlardan ilham alm\u0131\u015f. Antik M\u0131s\u0131r\u2019da kedilerin kutsall\u0131\u011f\u0131 malum; Anadolu\u2019da da Frig ve Hitit kal\u0131nt\u0131lar\u0131nda kedigillere dair sembollere rastlan\u0131yor. \u00d6zellikle Hitit G\u00fcne\u015f Kursu \u00fczerindeki stilize kedi fig\u00fcrleri veya baz\u0131 antik sikkelerde g\u00f6r\u00fclen kedi benzeri motifler, belki de yaban kedisinin k\u00fclt\u00fcrel belle\u011fimizdeki izleri. Yaban kedisini korumak, asl\u0131nda k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131m\u0131z olan \u201ckedi sevgisini\u201d de korumak demek.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Anadolu pars\u0131: Bir efsanenin geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc Anadolu pars\u0131, fotokapanla gece vakti g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenen efsanevi bir y\u0131rt\u0131c\u0131. T\u00fcrkiye\u2019nin en b\u00fcy\u00fck vah\u015fi kedisi olan Anadolu pars\u0131 (Panthera pardus tulliana), uzun y\u0131llar sadece efsanelerde kald\u0131\u011f\u0131 san\u0131lan bir do\u011fa hazinesi. Bir zamanlar Anadolu\u2019nun y\u00fcksek da\u011flar\u0131nda ve ormanlar\u0131nda h\u00fck\u00fcm s\u00fcren Anadolu pars\u0131n\u0131n, 1970\u2019lerden sonra izini kaybettirdi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyordu. Ancak 2019\u2019dan itibaren \u00e7e\u015fitli […]<\/p>\n","protected":false},"author":53,"featured_media":57875,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[574,590,495],"tags":[],"class_list":{"0":"post-57869","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-seyahat-ve-tatil-fikirleri","8":"category-populer-tatil-yerleri","9":"category-yerler"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.turkishairlines.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57869","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.turkishairlines.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.turkishairlines.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.turkishairlines.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/53"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.turkishairlines.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=57869"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.turkishairlines.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57869\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":57888,"href":"https:\/\/blog.turkishairlines.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57869\/revisions\/57888"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.turkishairlines.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/57875"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.turkishairlines.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=57869"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.turkishairlines.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=57869"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.turkishairlines.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=57869"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}