{"id":62236,"date":"2026-04-27T13:49:12","date_gmt":"2026-04-27T10:49:12","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.turkishairlines.com\/?p=62236"},"modified":"2026-04-27T13:49:16","modified_gmt":"2026-04-27T10:49:16","slug":"diyarbakir-kalesi-ve-hevsel-bahceleri-gezi-rehberi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.turkishairlines.com\/tr\/diyarbakir-kalesi-ve-hevsel-bahceleri-gezi-rehberi\/","title":{"rendered":"Kadim surlardan z\u00fcmr\u00fct bah\u00e7elere: Diyarbak\u0131r Kalesi ve Hevsel Bah\u00e7eleri"},"content":{"rendered":"\n
\n\n\n\n

On bin y\u0131ll\u0131k bir ya\u015fam \u00f6yk\u00fcs\u00fc: \u0130\u00e7kale ve Amida H\u00f6y\u00fck<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Diyarbak\u0131r Kalesi ve Hevsel Bah\u00e7eleri hakk\u0131nda bilgi almak i\u00e7in \u00f6nce buraya ad\u0131m atal\u0131m: Diyarbak\u0131r\u2019\u0131n tarihsel \u00e7ekirde\u011fi olan \u0130\u00e7kale\u2019deki Amida H\u00f6y\u00fck, b\u00f6lgenin ne kadar kadim bir ge\u00e7mi\u015fe sahip oldu\u011funu kan\u0131tl\u0131yor. Arkeolojik kaz\u0131lar, bu h\u00f6y\u00fc\u011f\u00fcn yakla\u015f\u0131k on bin y\u0131ld\u0131r kesintisiz bir yerle\u015fime ev sahipli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. B\u00f6lgedeki bilinen en eski savunma yap\u0131lar\u0131 milattan \u00f6nce d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc binli y\u0131llarda Hurriler taraf\u0131ndan in\u015fa ediliyor. Nitekim yak\u0131n zamanda “Alay Meydan\u0131” b\u00f6lgesinde toprak alt\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan Hurrilere ait sur kal\u0131nt\u0131s\u0131, \u015fehrin bilinen en eski savunma duvar\u0131 olarak tarihe ge\u00e7iyor.<\/p>\n\n\n\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde t\u00fcm ihti\u015fam\u0131yla ayakta duran surlar\u0131n temelleri ise Roma \u0130mparatoru II. Konstantinus d\u00f6neminde at\u0131l\u0131yor. Roma ve Bizans egemenli\u011finin ard\u0131ndan Emevi, Abbasi, Mervani, Sel\u00e7uklu, Artuklu, Akkoyunlu, Safevi ve Osmanl\u0131 gibi birbirinden g\u00fc\u00e7l\u00fc medeniyetler \u015fehri y\u00f6netiyor. Her medeniyet surlara kendi \u00fcslubunu ve kitabelerini ekleyerek bu yap\u0131y\u0131 bir a\u00e7\u0131k hava m\u00fczesine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor. \u00d6rne\u011fin \u0130\u00e7kale\u2019deki kaz\u0131larda g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lan Artuklu H\u00fck\u00fcmdar\u0131 Melik Salih Nas\u0131reddin Mahmud\u2019a ait saray\u0131n temelleri ve renkli cam mozaikleri, d\u00f6nemin incelikli sanat anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 harika bir \u015fekilde yans\u0131t\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

G\u00f6rkemli bir savunma hatt\u0131: Diyarbak\u0131r \u0130\u00e7kale M\u00fcze Kompleksi<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\"Diyarbak\u0131r
Diyarbak\u0131r \u015fehir sil\u00fcetinin ve antik kale surlar\u0131n\u0131n g\u00fcn bat\u0131m\u0131nda havadan g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Yakla\u015f\u0131k 5800 metreye ula\u015fan surlar\u0131yla Diyarbak\u0131r \u0130\u00e7kale M\u00fcze Kompleksi ihti\u015faml\u0131 bir yap\u0131. Buras\u0131 Roma, Sasani ve Do\u011fu Roma \u0130mparatorlu\u011fu\u2019ndan Osmanl\u0131\u2019ya kadar uzanan bir d\u00f6nemde \u00f6nemini daima koruyor. \u0130\u00e7 kale ve d\u0131\u015f kale olarak iki b\u00f6l\u00fcm gibi d\u00fc\u015f\u00fcnebilece\u011finiz bu tarihi yap\u0131, 7 bin y\u0131ll\u0131k surlara sahip. Bu surlarda yer alan 4 kap\u0131s\u0131 sayesinde d\u00fcnyan\u0131n en g\u00f6rkemli savunma hatlar\u0131ndan ve g\u00fcvenlik noktalar\u0131ndan biri kabul ediliyor. Diyarbak\u0131r Kalesi\u2019nde toplam 82 bur\u00e7 var ve hepsi de in\u015fa edildikleri d\u00f6nemden izler ta\u015f\u0131yor. Benusen, Yedi Karde\u015f, Nur, Ke\u00e7i, Sel\u00e7uklu gibi bur\u00e7lar bunlardan baz\u0131lar\u0131. Ayr\u0131ca kalenin \u201cDa\u011f Kap\u0131\u201d veya \u201cHarput Kap\u0131 Burcu\u201d olarak isimlendirilen b\u00f6l\u00fcm\u00fc Turizm B\u00fcrosu ve Devlet G\u00fczel Sanatlar Galerisi olarak faaliyet g\u00f6steriyor. B\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ayakta kalmay\u0131 ba\u015fard\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in b\u00f6lgeye gitmi\u015fken buray\u0131 mutlaka g\u00f6rmelisiniz.<\/p>\n\n\n\n

\u015eehri daha kapsaml\u0131 ke\u015ffetmek i\u00e7in Nesi me\u015fhur: Diyarbak\u0131r<\/a> blog yaz\u0131m\u0131za da g\u00f6z atabilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Siyah bazalt\u0131n ihti\u015fam\u0131: Diyarbak\u0131r Surlar\u0131n\u0131n mimari \u00f6zellikleri<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\"Diyarbak\u0131r
Diyarbak\u0131r surlar\u0131n\u0131n en g\u00f6rkemli yap\u0131lar\u0131ndan biri olan, \u00fczerindeki kitabeler ve kabartmalarla \u00f6ne \u00e7\u0131kan tarihi bur\u00e7<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Diyarbak\u0131r surlar\u0131, y\u00f6reye \u00f6zg\u00fc siyah bazalt ta\u015f\u0131n\u0131n ustal\u0131kla i\u015flenmesiyle olu\u015fturulmu\u015f muazzam bir m\u00fchendislik harikas\u0131. 10 ila 12 metre y\u00fcksekli\u011fe ve 3 ila 5 metre geni\u015fli\u011fe ula\u015fan, ku\u015fbak\u0131\u015f\u0131 bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bir kalkan bal\u0131\u011f\u0131n\u0131 and\u0131ran bu 5,8 kilometrelik devasa yap\u0131, kentin kalbi olan \u0130\u00e7kale\u2019yi de sar\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Surlar\u0131n in\u015fas\u0131nda, alt k\u0131s\u0131mlarda k\u0131rma ta\u015flar kullan\u0131l\u0131rken \u00fcst k\u0131s\u0131mlarda b\u00fcy\u00fck ve d\u00fczg\u00fcn kesme ta\u015flar tercih edilmi\u015f. Bu detay, yap\u0131n\u0131n erken d\u00f6nemlerde bile ne kadar ileri bir m\u00fchendislik bilgisiyle in\u015fa edildi\u011fini g\u00f6steriyor. Duvarlar boyunca Da\u011f, Urfa, Mardin ve Yeni Kap\u0131 olmak \u00fczere d\u00f6rt ana kap\u0131 bulunuyor. Tarihi ticaret yollar\u0131n\u0131 kontrol eden bu kap\u0131lar, hem savunma hem de g\u00f6zetleme amac\u0131yla in\u015fa edilmi\u015f muazzam bur\u00e7larla destekleniyor. Surlar\u0131 \u00e2deta bir tarih kitab\u0131na \u00e7eviren 63 farkl\u0131 yaz\u0131t ise, bu g\u00f6rkemli yap\u0131y\u0131 in\u015fa eden ve onaran h\u00fck\u00fcmdarlar\u0131n isimlerini g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

\u015eehrin akci\u011feri ve g\u0131da deposu: Hevsel Bah\u00e7eleri<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\"Diyarbak\u0131r'\u0131n
Diyarbak\u0131r’\u0131n simgesi Ke\u00e7i Burcu’nun tarihi dokusu ile vadi boyunca uzanan yemye\u015fil Hevsel Bah\u00e7eleri<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Hevsel Bah\u00e7eleri, Diyarbak\u0131r Kalesi ile Dicle Nehri vadisi aras\u0131nda uzanan yakla\u015f\u0131k 700 hektarl\u0131k bir ya\u015fam kayna\u011f\u0131. Neolitik \u00c7a\u011f’dan bu yana Dicle’nin sular\u0131yla hayat bulan bu bereketli topraklarda bu\u011fday, arpa, pamuk, \u00fcz\u00fcm, karpuz ve kavun gibi pek \u00e7ok \u00fcr\u00fcn yeti\u015ftiriliyor. Hevsel, yaln\u0131zca bir tar\u0131m alan\u0131 de\u011fil; ayn\u0131 zamanda Diyarbak\u0131r’\u0131n akci\u011feri ve binlerce y\u0131ll\u0131k g\u0131da deposu olma \u00f6zelli\u011fini de ta\u015f\u0131yor. Hevsel Bah\u00e7eleri ne zaman yap\u0131ld\u0131, derseniz 8.000 ila 9.000 y\u0131ll\u0131k bir ge\u00e7mi\u015fe sahip buras\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Surlarla kenti \u00e7evreleyen peyzaj\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 olan bah\u00e7eler, Dicle Nehri boyunca uzanarak kentin sert ta\u015f dokusuna yumu\u015fak ve renkli bir tezat olu\u015fturuyor. Hevsel Bah\u00e7eleri’ni sulayan Anzele kayna\u011f\u0131 ve Dicle \u00fczerindeki On G\u00f6zl\u00fc K\u00f6pr\u00fc, b\u00f6lgenin tarihsel ve ekolojik b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc simgeleyen yap\u0131lar aras\u0131nda yer al\u0131yor. UNESCO, bu uyumu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak Hevsel Bah\u00e7eleri’ni Diyarbak\u0131r surlar\u0131 ile birlikte b\u00f6l\u00fcnmez bir k\u00fclt\u00fcrel peyzaj olarak tescilledi. T\u00fcrkiye’nin UNESCO D\u00fcnya Miras\u0131 Listesi’nde yer alan di\u011fer eserlerini<\/a> blogda inceleyebilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n
\n
\n
\n \n \n \n \n <\/rect>\n <\/clipPath>\n <\/defs>\n \n <\/path>\n <\/path>\n <\/g>\n <\/svg>\n <\/div>\n
\n
D\u00fcnya daha b\u00fcy\u00fck. Ke\u015ffet.<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n \n