Fihrist:
Başlarken: Bakü hakkında birkaç not
Bakü nerede?
Bakü’ye nasıl gidilir?
Bakü’de gezilecek yerler
Üç günlük Bakü rotası
Bakü’de ne yenir?
Bakü’de ulaşım
Bakü’de pratik bilgiler
Başlarken: Bakü hakkında birkaç not
- Bakü, Hazar Denizi’nin batı kıyısında yer alıyor.
- Şehre Azerice Bakı deniliyor. Ve bu kelime “Rüzgârlı şehir” anlamına geliyor.
- Doğal gaz ve petrol ihracatıyla öne çıkan Bakü, turistik açıdan da son derece zengin bir deneyim sunuyor.
- Azerbaycan başkenti Bakü’ye Türk Hava Yolları İstanbul uçuşları İstanbul Havalimanı ya da İstanbul Sabiha Gökçen Uluslararası Havalimanı’ndan yapılıyor. Ankara-Bakü uçuşları ise Esenboğa Havalimanı’ndan aktarmalı olarak gerçekleşiyor. Bakü uçak bileti alarak her gün birden fazla düzenlenen seferlerle şehre ulaşabilirsiniz.
Bakü nerede?
Bakü, Azerbaycan’ın başkenti ve ülkenin en kalabalık şehri. Hazar Denizi’nin batı kıyısında, denize doğru çıkıntı yapan Abşeron Yarımadası’nın güneyinde kurulmuş. Şehir doğal bir körfezin çevresine yayıldığı için merkez, kıyı hattını takip eden geniş bir yay çiziyor.
Konumun iki sonucu var. Birincisi, Bakü deniz seviyesinin yaklaşık 28 metre altında yer alıyor ve bu özelliğiyle dünyanın en düşük rakımlı başkenti sayılıyor. İkincisi, yarımadanın açık coğrafyası şehri sürekli rüzgâra maruz bırakıyor. Adının “rüzgârlı şehir” anlamına gelmesi de buradan geliyor.
Türkiye’den bakınca Bakü, Kafkasya’nın doğu ucunda. Kuzeyinde Rusya, batısında Gürcistan ve Ermenistan, güneyinde İran var. İstanbul’a kuş uçuşu mesafesi yaklaşık 1.700 km.
Bakü’ye nasıl gidilir?
Bakü’ye ulaşımın en pratik yolu uçak. Şehrin 20 km kuzeydoğusundaki Haydar Aliyev Uluslararası Havalimanı, Azerbaycan’ın ana giriş kapısı.
Azerbaycan başkenti Bakü’ye Türk Hava Yolları İstanbul uçuşları İstanbul Havalimanı ya da İstanbul Sabiha Gökçen Uluslararası Havalimanı’ndan yapılıyor. Ankara-Bakü uçuşları ise Esenboğa Havalimanı’ndan aktarmalı olarak gerçekleşiyor. Bakü uçak bileti alarak her gün birden fazla düzenlenen seferlerle şehre ulaşabilirsiniz. Uçuş yaklaşık 3 saat sürüyor, yani sabah çıkıp öğlen şehirde olmanız mümkün.
Karayolu da bir seçenek ama uzun. Türkiye’den Bakü’ye kara yoluyla gitmek Gürcistan üzerinden geçmeyi ve iki ayrı sınır kapısı işlemini gerektiriyor. Bu rotayı seçecekseniz pasaport zorunlu, kimlik kartı yeterli olmuyor.
Bakü’de gezilecek yerler
Nizami Caddesi ve Fevvareler Meydanı
Nizami Caddesi, ismini ünlü Azeri şair Nizami Gencevi’den alıyor. Şehri tanımak için iyi bir başlangıç noktası. Trafiğe kapalı bu ışıltılı caddede mağazalar, dünya mutfağından yemekler yapan restoranlar sıralanıyor. Yerli halk da turist de en çok burada.
Caddenin bağlandığı Fevvareler Meydanı ise şehrin buluşma noktası. Adını meydandaki havuz ve fıskiyelerden alıyor. Akşam saatlerinde asıl kalabalık burada toplanıyor; kafeler dolmaya, banklar tutulmaya başlıyor. Meydan, İçeri Şehir ile Hazar kıyısındaki Bulvar arasında yürüyerek geçiş yapmak için de en kısa yol.
Alev Kuleleri
Bakü’nün modern siluetini tek başına tanımlayan yapı Alev Kuleleri. Alev formunda yükselen üç kuleden oluşuyor ve şehrin ateş kültürüne gönderme yapıyor. Cephelerdeki LED ekranlar akşam olunca devreye giriyor; kuleler sırayla alev, su ve Azerbaycan bayrağına dönüşüyor. En iyi göründükleri yerler Şehitler Hiyabanı çevresi ve sahildeki Bulvar.
Haydar Aliyev Merkezi
Şehrin en büyük kültür ve sergi kompleksi Haydar Aliyev Merkezi, Zaha Hadid’in tasarımı. Keskin köşe yok, cephe boydan boya dalga gibi akıyor. İçinde müze alanları, sergi salonları, konferans salonu ve kütüphane var; klasik otomobil koleksiyonundan Azerbaycan el sanatlarına uzanan geniş bir kalıcı sergi programı sizi bekliyor. Merkez şehir merkezinin biraz dışında kaldığı için ziyareti metro ya da taksiyle planlamak daha pratik.
Bakü Kristal Salonu ve Hazar kıyısı
Hazar kıyısındaki Bakü Kristal Salonu, 2012 Eurovision Şarkı Yarışması için inşa edildi. O tarihten beri büyük konserlere ve uluslararası organizasyonlara ev sahipliği yapıyor. Cephesindeki ışık sistemi akşamları Alev Kuleleri ile birlikte devreye giriyor, şehrin gece silüeti asıl o zaman tamamlanıyor. Salonun bulunduğu Devlet Bayrağı Meydanı çevresi, Bulvar boyunca uzanan sahil yürüyüşünün güney ucu. Seyahat tarihiniz bir konsere veya Formula 1 Azerbaycan Grand Prix’sine denk gelirse konaklamayı erkenden ayarlayın; o günlerde şehir doluyor. Şehrin Formula 1 ile olan ilişkisini daha detaylı öğrenmek için hazırladığımız yazıyı okuyabilirsiniz.
Üç günlük Bakü rotası
Birinci gün: İçeri Şehir ve tarihî merkez
Güne İçeri Şehir’de başlayın. Kız Kalesi’nin terasına çıkın, ardından Şirvanşahlar Sarayı’nı gezin, sonra surların içinde dolaşın. Öğle yemeği için bölgedeki avlulu restoranlardan birinde piti aşı deneyin. Öğleden sonrası Fevvareler Meydanı ve Nizami Caddesi’ne kalsın. Günü Bulvar’da gün batımı yürüyüşüyle bitirin.
İkinci gün: Modern Bakü
Sabah Haydar Aliyev Merkezi’ne gidin, sergiler için en az iki saat ayırın. Öğleden sonra füniküler ile Highland Park’a çıkıp Şehitler Hiyabanı ile Ebedi Alev Anıtı’nı ziyaret edin. Buradan Alev Kuleleri’nin dibine kadar yürüyebilirsiniz.
Üçüncü gün: Müzeler, Hazar ve alışveriş
Üçüncü günü Azerbaycan Halı Müzesi ile açın, sonra Bulvar boyunca yürüyerek Devlet Bayrağı Meydanı ve Bakü Kristal Salonu yönüne ilerleyin. Vaktiniz kalırsa merkeze yaklaşık bir saat mesafedeki Ateşgâh Tapınağı ve Yanardağ’a kısa bir kaçamak yapın. Dönüşte armudu bardakta çay ve Bakü baklavası ile günü kapatabilirsiniz.
Bakü’de ne yenir?
Azerbaycan mutfağı, Türkiye mutfağıyla birçok ortak özellik taşıyor. En belirgin malzemeleri et ve hamur. Ama Azeri mutfağını bu ikisine indirmek haksızlık olur. İşte Bakü’de tatmanız gereken lezzetler:
- Kutab (gutab): Azerbaycan mutfağının en ünlü hamur işi. İnce yufka sacda pişiriliyor; otlu, kabaklı ve kıymalı çeşitleri yaygın. Yanında nar ekşisi ve yoğurtla geliyor.
- Şah pilavı: Azerbaycan sofralarının tacı. Kuru meyve, kestane ve etle harmanlanan pirinç ince yufkaya sarılıp fırınlanıyor, masaya bir bütün hâlinde getiriliyor. Özel gün yemeği.
- Dovga: Yoğurt, pirinç ve bol yeşillikle yapılan geleneksel Azeri çorbası. Sıcak da içiliyor soğuk da.
- Azeri plovu: Et ve kuru meyvelerle pişen safranlı pilav.
- Duşbara: Çorba içinde servis edilen minik mantı.
- Piti aşı: Toprak güveçte kuzu eti ve nohut. İki tabakta servis ediliyor, önce suyu içiliyor.
- Tike kebabı: Közde pişen parça et kebabı.
- Havyar ve mersin balığı: Hazar mutfağının en bilinen iki lezzeti.
- Yaprak dolması ve Bakü baklavası: Sofranın açılışı ve kapanışı.
Yemekten sonra çay içmeden kalkılmıyor. Azerbaycan’ın çay kültürünün simgesi armudu bardak. İnce belli bardakta çay, yanında kesme şeker, reçel ve kuru meyve. Çayhaneleri İçeri Şehir’den Fevvareler Meydanı çevresine kadar her yerde bulursunuz.
Bakü’de ulaşım
Bakü’de şehir içi ulaşım
Şehir içinde otobüs, metro, minibüs ve taksi kullanılıyor. En pratiği metro. Üç hatlı sistem merkezdeki başlıca noktalara doğrudan bağlanıyor, otobüsler ise metronun ulaşmadığı yerlere gidiyor.
Metroda ve BakıKart sistemine dahil otobüslerde ödeme büyük ölçüde nakitsiz. Şehrin resmî toplu taşıma ödeme sistemi BakıKart. Klasik yöntem, metro istasyonlarında ve BakıKart terminallerinde satılan fiziksel kartı alıp bakiye yüklemek. Kartın bakiyesini terminallerin yanı sıra BakıKart mobil uygulamasından da artırabilirsiniz.
Fakat Bakü’ye gelir gelmez mutlaka fiziksel kart almak zorunda değilsiniz. BakıKart mobil uygulaması iOS ve Android’de mevcut ve uygulama üzerinden fiziksel kart olmadan QR bilet oluşturup metroda ve uygun otobüslerde ödeme yapabiliyorsunuz. Bakü metrosunun tüm istasyonlarında QR bilet kabul ediliyor; oluşturduğunuz kodu turnikedeki okuyucuya göstermeniz yeterli. Otobüslerde de QR destekli okuyucularda aynı yöntem kullanılıyor.
Fiziksel BakıKart kullanacaksanız onu da uygulamaya ekleyebilirsiniz. Uygulamada istediğiniz sayıda kartın bakiyesine para yüklemek, 10 farklı kartı hesaba kaydetmek ve kart yanınızda olmasa bile bakiyesini artırmak mümkün. Yani birkaç kişi seyahat ediyorsanız grubun kartlarını tek telefondan yönetmek oldukça kullanışlı.
BakıKart yalnızca ödeme uygulaması da değil. Rota arayabilir, yakınınızdaki durakları görebilir ve otobüslerin konumunu gerçek zamanlı takip edebilirsiniz. Daha önce oluşturduğunuz QR biletlerin geçmişi de uygulamada tutuluyor.
Kısacası Bakü’de birkaç gün kalacaksanız BakıKart uygulamasını önceden indirmek iyi fikir. Telefonla QR bilet kullanmak mümkün olsa da fiziksel BakıKart hâlâ kullanışlı bir yedek; özellikle telefonun şarjı, internet bağlantısı veya uygulamayla ilgili geçici bir sorun olduğunda işi kolaylaştırıyor.
Bakü’de havalimanı ulaşımı
Haydar Aliyev Uluslararası Havalimanı, şehir merkezine yaklaşık 20 km uzaklıkta. Azerbaycan’ın en büyük havalimanından merkeze ulaşım genellikle ekspres otobüslerle sağlanıyor. Otobüsler 24 saat boyunca düzenli aralıklarla kalkıyor, yolculuk hem hızlı hem ekonomik. Burada da BakıKart gerekiyor; kartı terminal binasındaki makinelerden alabilirsiniz.
Bakü’de pratik bilgiler
- Kimlikle giriş: Türkiye ile Azerbaycan arasındaki protokol sayesinde Türk vatandaşları yeni tip çipli kimlik kartıyla giriş yapıyor, pasaport gerekmiyor, 90 güne kadar vizesiz kalınıyor. Eski tip nüfus cüzdanı geçmiyor. Türkiye’den çıkışta size verilen “Giriş-Çıkış Formu”nu seyahat boyunca saklayın, dönüşte isteniyor. Bir de şu var: kimlikle seyahat yalnızca iki ülke arasındaki doğrudan yolculuklarda geçerli. Bakü üzerinden üçüncü bir ülkeye geçecekseniz pasaport zorunlu. Kurallar değişebiliyor, yola çıkmadan resmî kaynaklardan teyit edin. Diğer rotalar için Türkiye’den vize istemeyen ülkeler yazımıza da göz atabilirsiniz.
- Para birimi: Azerbaycan manatı (AZN). Merkezde kart ödemesi yaygın. Bazı ulaşım işlemleri ve küçük işletmeler için yanınızda bir miktar nakit bulundurmak faydalı.
- Dil: Azerbaycan Türkçesi konuşuluyor, Türkçe ile büyük ölçüde anlaşıyorsunuz. Rusça ve İngilizce de yaygın.
- Saat farkı: Azerbaycan, Türkiye’den 1 saat ileride.
- Elektrik: Şarj aletlerinizi yola çıkmadan kontrol edin, ülkelerin fiş ve priz tipleri rehberimiz bu iş için var.
- Uçuş süresi: İstanbul-Bakü uçuşları yaklaşık 3 saat sürüyor.
- Komşu rota: Kafkasya’yı tek seferde görmek isterseniz Bakü’yü Tiflis ya da Batum ile birleştirebilirsiniz. Mevsimlere göre neyin ne zaman güzel olduğunu Gürcistan’da her mevsim ayrı güzel yazımızda bulabilirsiniz.
- En iyi zaman: Nisan-haziran ile eylül-ekim aralığı hem sıcaklık hem rüzgâr açısından en dengeli dönem. Kışın Hazar’dan gelen rüzgâr hissedilen sıcaklığı ciddi biçimde düşürüyor.
Sıkça sorulan sorular
Bakü’ye kimlikle gidilir mi?
Evet. Türk vatandaşları yeni tip çipli kimlik kartıyla Azerbaycan’a pasaportsuz giriyor ve 90 güne kadar vizesiz kalabiliyor. Eski tip nüfus cüzdanları kabul edilmiyor. Türkiye’den çıkışta verilen Giriş-Çıkış Formu’nu saklamanız gerekiyor. Bakü’den üçüncü bir ülkeye geçecekseniz pasaport taşımanız zorunlu.
Bakü’de kaç gün yeterli olur?
Üç gün, İçeri Şehir’i, Fevvareler Meydanı ve Nizami Caddesi çevresini, Haydar Aliyev Merkezi’ni, Şehitler Hiyabanı ile Highland Park’ı ve Hazar kıyısını rahat bir tempoda gezmeye yetiyor. Ateşgâh Tapınağı, Yanardağ ve Gobustan gibi şehir dışı rotaları da eklemek isterseniz dördüncü bir gün ayırın. Programı Azerbaycan’ın diğer şehirlerine genişletmek için Gence ve Nahçıvan yazılarımıza bakabilirsiniz.
Bakü’de toplu taşıma nasıl kullanılıyor?
Metro ve otobüslerde ödeme resmî akıllı ulaşım kartı BakıKart ile yapılıyor. Kartı metro istasyonlarındaki gişelerden ve BakıKart terminallerinden alıp yükleme yapabilirsiniz. Terminaller yalnızca nakit kabul ediyor. Havalimanı ekspres otobüsünde de aynı kart geçerli.
Bakü’de mutlaka ne yenmeli?
Kutab, şah pilavı, dovga, piti aşı ve Azeri plovu mutfağın en karakteristik lezzetleri. Hazar’dan mersin balığı ve havyar, tatlı tarafında ise Bakü baklavası öne çıkıyor. Yemeğin ardından armudu bardakta çay içmeyi ihmal etmeyin.
Bakü’de görülmesi gereken modern yapılar hangileri?
Zaha Hadid tasarımı Haydar Aliyev Merkezi, şehrin siluetini tanımlayan Alev Kuleleri, Hazar kıyısındaki Bakü Kristal Salonu ve rulo halinde sarılmış bir halıyı andıran Azerbaycan Halı Müzesi binası. Bakü’nün çağdaş mimari rotası bu dört yapıdan geçiyor.
Bakü’ye gitmek için en iyi zaman ne zaman?
İlkbaharda nisan-haziran, sonbaharda eylül-ekim aralığı en dengeli dönem. Yazın sıcaklık yükseliyor, kışın ise Hazar’dan gelen kuvvetli rüzgâr soğuğu olduğundan fazla hissettiriyor.
