Parque del Retiro, Madrid
Madrid’in sakin ve güzel parkı Parque del Retiro ile başlayalım. Dünyanın en güzel şehir parkları arasında hatırı sayılır bir yere sahip olan Retiro, 125 hektarlık büyük bir alan üzerine kurulmuş. 15.000’den fazla ağaca ev sahipliği yapan park, Uswitch’in yayımladığı araştırmaya göre Instagram’da en çok paylaşılan şehir parkları arasında ilk 10’da yer alıyor. 2021’de UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne giren Retiro’da muazzam kraliyet heykellerinin, Palacio de Cristal’in (sıklıkla sergilerin gerçekleştirildiği bir cam bina) ve huzur dolu bir göletin de yer aldığını not edelim.
Central Park, New York
İkinci sırada dünyanın kuşkusuz en ünlü şehir parkı Central Park var. Manhattan, New York’taki park 840 dönümlük dev bir alan üzerine kurulu. New York’un ünlü beşinci ve sekizinci caddeleri arasında konumlanan Central Park, aynı zamanda 7.9 milyon hashtag kullanımı ile Instagram’ın da en popüler şehir parkı. İçinde yaşayan 18.000 ağaçla New York’un metropol ortamında adeta nefes olan Central Park’ı her yıl 42 milyon kişinin ziyaret ettiği sanılıyor. Central Park, aynı zamanda ABD’de peyzaj mimarisi tekniklerin kullanıldığı ilk parklardan olma özelliğini taşıyor.
Hyde Park, Londra
Londra’ya nefes veren 350 dönümlük bu devasa (ve ünlü) parkta anıtlar, yürüyüş yolları ve birbirinden güzel bahçeler bir arada yer alıyor. Doğuda Mayfair ve batıda Kensington Bahçeleri ile sınırlanan Hyde Park, Instagram’da da Central Park’ın ardından en popüler şehir parkı olma özelliğini taşıyor. Birbirinden sevimli sincapların, zarif kuğuların ve pek çok diğer hayvanın renkli görüntüler oluşturduğu Hyde Park’ta huzurlu bir gün geçirmeyi Londra’da yapılacaklar listenize mutlaka eklemenizi öneririz.
Emirgan Korusu, İstanbul
Boğaza nazır lale bahçeleriyle İstanbul’un en huzurlu alanlarından olan Emirgan Korusu, her mevsim birbirinden hoş manzaralar oluşturuyor. 472 dönümlük bir alan üzerine kurulan Emirgan Korusu’nda 1871-1878 yılları arasında inşa edilmiş; Pembe, Beyaz ve Sarı olmak üzere üç köşk bulunuyor. 120’den fazla ağaç türünün yanı sıra muazzam çiçeklere ve zarif bülbüllere ev sahipliği yapan Emirgan Korusu, kuşkusuz dünyanın en güzel şehir parkları arasında önemli bir yere sahip.
Yıldız Korusu, İstanbul
Beşiktaş ile Ortaköy arasında, Boğaz’a bakan yamaçlarda uzanan Yıldız Korusu, kent merkezindeki tarihi parkların en sevilenlerinden. Bizans döneminde defne ormanı anlamına gelen “Daphne” adıyla bilinen alan, 17. yüzyılda Kazancıoğlu ailesinin mülküydü. IV. Murad bu araziyi satın alıp kızı Kaya Sultan’a hediye etti. Lale Devri’nde “Çırağan eğlencelerinin” düzenlendiği koruluk, önce Çırağan Sarayı’nın arka bahçesi, ardından 1877’den itibaren genişletilen Yıldız Sarayı’nın dış koruluğu olarak kullanıldı. II. Abdülhamid döneminde yabancı bahçe mimarlarına Batı tarzında yeniden düzenleten sultan, koruda Şale, Malta, Çadır, Cihannüma ve Limonluk gibi köşkleri yaptırdı. 1908’de halka açılan koruluk, 1940’tan sonra resmen “Yıldız Parkı” adını aldı. Bugün Beşiktaş Belediyesi sınırları içinde, yaklaşık 36,9 hektarlık (368.751 m²) alanıyla şehrin en büyük korularından biri. İçindeki Çadır Köşkü 1871’de Sarkis Balyan tarafından, etrafındaki bahçesiyle birlikte düzenlendi; Malta Köşkü ise 19. yüzyıl Osmanlı mimarisinin zarif örneklerinden. Park, 400 yıllık sekoyaları, 120’den fazla egzotik ağaç türü, süs havuzları, şelaleleri ve iki büyük göletiyle adeta açık hava müzesi gibi.
Tivoli Bahçeleri, Kopenhag
Kopenhag’ın masalsı Tivoli Bahçeleri’nde muazzam bir eğlence parkı, rengârenk çiçek bahçeleri, kafe ve restoranlar, kuşkusuz keyifli bir şehir parkı deneyimi vadediyor. Yaz aylarında konserlerden gösterilere çok sayıda etkinliğe de ev sahipliği yapan Tivoli’nin açılışı, 1843’te yazar ve mimar George Carstensen tarafından yapılmış. Adı sıklıkla dünyanın en güzel şehir parkları arasında anılan Tivoli Bahçeleri’nde 2000 kişilik bir de konser salonu bulunuyor.
Yoyogi Park, Tokyo
Rotamızı Uzak Doğu’ya çeviriyoruz. Tokyo’nun ünlü Meiji Jingu tapınağının hemen yanında yer alan Yoyogi Park, geniş çim alanı ve spor yapmaya elverişli bölümleriyle Tokyolular için keyifli bir kaçış noktası. 54 hektarlık parkın bulunduğu alan, 1910’da Japonya’nın ilk motorlu uçak uçuşunun yapıldığı yer; 1964 Tokyo Olimpiyatları’nda olimpik köy olarak kullanıldı ve 1967’de halka açıldı. Tokyo’nun dördüncü büyük şehir parkı olan Yoyogi’de yaklaşık 700 sakura ağacı bulunuyor. Özellikle sakura mevsiminde renkli ve huzur dolu bir manzara sunuyor. Hafta sonları sokak müzisyenleri ve çeşitli kültür festivalleriyle hareketlenen park, Shibuya ve Harajuku semtlerinin yanı başında olmasıyla da popüler.
Tiergarten, Berlin
Berlin’in göbeğinde uzanan Großer Tiergarten, her mevsim göz alıcı manzaralar sunuyor. 1527’de Brandenburg Seçici Prensi’nin av sahası olarak kurulan park, 1830’larda peyzaj mimarı Peter Joseph Lenné tarafından İngiliz tarzında düzenlendi. 210 hektarlık alanıyla Berlin’in en büyük inner-city parkları arasında yer alan Tiergarten’ın merkezinde 67 metre yüksekliğindeki Zafer Sütunu bulunuyor. Brandenburg Kapısı, Reichstag binası ve Bellevue Sarayı park sınırına yakın konumlanıyor. Parkın güneyindeki Tiergartenviertel, 2. Dünya Savaşı öncesi Berlin’in diplomatik mahallesi olarak biliniyordu ve Japonya, İtalya, İspanya gibi ülkelerin elçilik binaları hâlâ ayakta. Parkın güneybatı köşesinde 1844’te kurulan ve Almanya’nın en eski hayvanat bahçesi olan Berlin Hayvanat Bahçesi yer alıyor.
Englischer Garten, Münih
Münih’in tam ortasından geçen Isar Nehri’nin batı yakasında uzanan Englischer Garten, Hyde Park ve hatta New York Central Park’tan da büyük olmasıyla dikkat çekiyor. 376 hektarlık parkın temelleri, 1789’da Prens Karl Theodor’un emriyle Sir Benjamin Thompson tarafından atıldı. 1792’de halka açılan park, saray bahçıvanı Friedrich Ludwig von Sckell tarafından İngiliz peyzaj tarzında düzenlendi. Parkın simgesi 25 metre yüksekliğindeki ahşap Çin Kulesi 1789-90’da inşa edildi, 1944’teki bombalamada yıkıldı ve 1952’de yeniden yapıldı. Kulenin etrafındaki 7.000 kişilik işletme Bavyera’nın en büyüklerinden biri. Parkın diğer ikonik noktaları arasında bir tepenin üzerinde duran Yunan tapınağı Monopteros, 1972 Olimpiyatları için yapılan Japon Çay Evi, kayık kiralanabilen Kleinhesseloher Gölü ve özellikle Eisbach kanalı bulunuyor. Eisbach üzerinde oluşan duran dalgada her hava koşulunda sörf yapan Münihliler dünya çapında ün kazandı. Park genelinde 78 km’lik yürüyüş yolu, 100’ün üzerinde köprü ve dört geleneksel işletme ziyaretçileri ağırlıyor.
Lüksemburg Bahçeleri, Paris
Paris’in 6. bölgesindeki Lüksemburg Bahçeleri, IV. Henry’nin ölümünün ardından Marie de Médicis tarafından 1612’de yaptırıldı. Kraliçe, çocukluğunun geçtiği Floransa’daki Pitti Sarayı’nın atmosferini yeniden yaratmak istemiş ve hem sarayı hem bahçeleri buna göre tasarlatmıştı. Paris’in en sevilen bu yeşil alanı, 1879’dan beri Fransız Senatosu’nun mülkü ve saray hâlâ Senato’nun çalışma binası olarak kullanılıyor. 23 hektarlık bahçe, simetrik düzenlemeleriyle Fransız tarzı ile doğal görünümlü İngiliz tarzını birleştiriyor. Sekizgen büyük havuzda çocukların kiraladıkları model yelkenliler, Marie de Médicis için 1620’de yapılan Medici Çeşmesi, 106 heykel, eski elma ve armut çeşitlerine ev sahipliği yapan meyve bahçesi ve serada 400’den fazla orkide türü Parisliler ve ziyaretçiler için keyifli bir mola sunuyor.
Vondelpark, Amsterdam
Amsterdam’ın Müze Meydanı ile Leidseplein’in arasında uzanan Vondelpark, şehrin en büyük ve en sevilen yeşil alanı. 1865’te “Yeni Park” anlamına gelen “Nieuwe Park” adıyla açılan park, 1867’de Hollandalı şair Joost van den Vondel’in bronz heykelinin dikilmesinin ardından bugünkü adını aldı. 47 hektarlık alan, peyzaj mimarı Jan David Zocher ile oğlu Louis Paul Zocher tarafından İngiliz peyzaj tarzında, kıvrılan yollar, göletler ve geniş çayırlarla tasarlandı. Yıllık 10 milyondan fazla ziyaretçisiyle Hollanda’nın en popüler şehir parkı olan Vondelpark’ta açık hava tiyatrosu, müzik kulesi, Picasso’nun 1965 tarihli soyut “Fish” heykeli, 63 altıgen tarhtan oluşan gül bahçesi ve birbirinden hoş kafeler yer alıyor. Park, 1996’da Hollanda devlet anıtı statüsüne kavuştu.
Kaynaklar:
Britannica.com
Gotokyo.org
Ibb.gov.tr
Uswitch.com
Sıkça sorulan sorular
Dünyanın en büyük şehir parkı hangisidir?
Dünyanın en büyük şehir parkları arasında ilk sıralarda Münih’teki Englischer Garten (376 hektar) ve New York’taki Central Park (341 hektar) yer alıyor. Ancak en büyük unvanı için sıralama, “şehir içi park” tanımına ve yüzölçümüne göre değişiyor; Berlin’deki Tempelhofer Feld gibi alanlar da dahil edildiğinde liste genişliyor.
Central Park kaç hektar ve kaç ziyaretçi alıyor?
Central Park 341 hektarlık (843 acre) bir alana yayılıyor ve yıllık yaklaşık 42 milyon ziyaretçiyle ABD’nin en çok ziyaret edilen şehir parkı. Park, 59. ile 110. sokaklar ve 5. ile 8. caddeler arasında uzanıyor.
Hyde Park içinde neler var?
Hyde Park, dünyaca ünlü grupların ve sanatçıların sahne aldığı BST konser serisi ve kasım ayından ocak başına kadar süren devasa kış festivali Winter Wonderland gibi Londra’nın en büyük canlı etkinliklerinden bazılarına ev sahipliği yapıyor. Ayrıca The Rose Garden’da gül ve farklı bitkilerin yetiştiği muhteşem kokulu bahçede vakit geçirebilir, Diana Memorial Fountain’i (Diana Anıt Çeşmesi) görebilir, artırılmış gerçeklik kullanarak sergileri deneyimleyebilirsiniz. Bunun dışında Hyde Park’ta yapılacak daha onlarca şey var.
İstanbul’un en büyük şehir korusu hangisidir?
Belgrad Ormanı’nı saymazsak İstanbul’un kent merkezindeki korular arasında en geniş alana sahip olanlardan biri Yıldız Korusu (yaklaşık 36,9 hektar), diğeri Emirgan Korusu (47,2 hektar) olarak öne çıkıyor. İkisi de Boğaz’a nazır konumlarıyla şehrin nefes alanları arasında yer alıyor.
Hangi şehir parkı UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde?
Madrid’deki Parque del Retiro, 25 Temmuz 2021’de Paseo del Prado ile birlikte “Işığın Manzarası” (Paisaje de la Luz) adıyla UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne girdi. Listedeki birkaç kraliyet parkından biri olarak öne çıkıyor.
Tivoli Bahçeleri ne zaman açıldı, kim kurdu?
Kopenhag’daki Tivoli Bahçeleri 15 Ağustos 1843’te, Danimarkalı subay ve gazeteci Georg Carstensen tarafından açıldı. Bugün hâlâ faaliyetteki en eski ikinci eğlence parkı olma unvanını koruyor; ilk sırada yine Danimarka’da Dyrehavsbakken yer alıyor.
Tivoli bahçelerinde neler var?
Tivoli bahçelerinde 30 heyecan verici eğlence parkı oyununu, coşkulu konserleri, büyüleyici bale ve tiyatro gösterilerini, 30’dan fazla restoran ve lokantada lezzetli yemekleri keşfedebilirsiniz. Bunun yanı sıra 1914 yapımı ahşap hız treni (Rutschebanen), pandomim tiyatrosu, ışıklandırılmış göz alıcı bahçeler de Tivoli’de öne çıkıyor.
Yoyogi Park nerede?
Yoyogi Parkı, Japonya’nın başkenti Tokyo’nun Shibuya semtinde, Harajuku İstasyonu ve Meiji Tapınağı’nın hemen yanında bulunuyor.
Lüksemburg Bahçeleri’ni kim yaptırdı?
Paris’in 6. bölgesindeki Lüksemburg Bahçeleri, IV. Henry’nin ölümünün ardından eşi Marie de Médicis tarafından 1612’de yaptırıldı. Kraliçe, çocukluğunun geçtiği Floransa’daki Pitti Sarayı’nın atmosferini Paris’te yeniden yaratmak istemişti. Bahçeler 1879’dan beri Fransız Senatosu’nun mülkiyetinde.
Lüksemburg Bahçesi’nde neler var?
25 hektarlık bir alanı kaplayan Lüksemburg Bahçeleri, Fransız bahçeleri ve İngiliz bahçeleri olmak üzere ikiye ayrılıyor. İkisinin arasında bir orman ve büyük bir gölet var. Eski ve unutulmuş elmaların bulunduğu bir meyve bahçesi, arıcılık hakkında bilgi edinebileceğiniz bir arılık, nefes kesen orkide koleksiyonuna sahip seralar ve bir gül bahçesi de mevcut. Bahçede parkın dört bir yanında yer alan 106 heykel, anıtsal Medici çeşmesi ve Davioud Köşkü de var. Ayrıca çocuklar için kuklalar, oyuncaklar ve kaydıraklar gibi birçok aktivite ve olanağı sunuluyor. Yetişkinler ise satranç, tenis ve briç oynayabilir veya uzaktan kumandalı teknelerle gezebilirler.
Vondelpark’ta neler var?
Parktaki en popüler etkinlik ve gösterilerin bazıları halka açık, ücretsiz veya cüzi bir ücret karşılığında sunuluyor. Popüler film endüstrisinin parka yakın konumdaki sineması olan EYE, her gün Hollanda ve yurt dışından filmler gösteriyor. Spor yapmayı sevenler ise Vondelpark’ın güneyinde bulunan Vondeltuin’de paten kiralayabilirler. At meraklıları, Viyana’nın ünlü İspanyol Binicilik Okulu olan Hollandsche Manege’de vakit geçirebilir. Eskiden kilise olan ve şimdilerde klasik ve caz konserlerine ev sahipliği yapan Orgelpark’ı da mutlaka görün. Son olarak yaz aylarında genellikle hafta sonları ücretsiz açık hava tiyatrolarını seyredebilirsiniz.
Vondelpark nerededir ve neden bu adı taşıyor?
Vondelpark, Amsterdam’ın güneyinde, Müze Meydanı’nın hemen yanında yer alıyor. 1865’te “Yeni Park” anlamına gelen “Nieuwe Park” adıyla açıldı; 1867’de 17. yüzyıl Hollandalı şair Joost van den Vondel’in bronz heykelinin dikilmesinin ardından halk parka “Vondel’in parkı” demeye başladı, isim de zamanla resmileşti.
Münih Englischer Garten neden bu adı taşıyor?
Englischer Garten, Fransız tarzı simetrik bahçelerin aksine, doğal görünümlü İngiliz peyzaj tarzında düzenlendiği için bu adı aldı. 1789’da Seçici Prens Karl Theodor’un emriyle kurulan park, saray bahçıvanı Friedrich Ludwig von Sckell tarafından bu üslupta tasarlandı ve 1792’de halka açıldı.
Berlin Tiergarten’da neler görülmeli?
210 hektarlık Großer Tiergarten’ın içinde 67 metre yüksekliğindeki Zafer Sütunu (Siegessäule), Sovyet Savaş Anıtı ve Cumhurbaşkanlığı Sarayı Bellevue yer alıyor. Parka komşu bölgelerde Brandenburg Kapısı, Reichstag binası, Potsdamer Platz ve Almanya’nın en eski hayvanat bahçesi olan 1844 tarihli Berlin Hayvanat Bahçesi bulunuyor.
Emirgan Korusu’nda neler var?
Devasa bir park olan Emirgan Korusu, 120’den fazla ağaç türüne ev sahipliği yapıyor. Koru içinde sarı, pembe ve beyaz olmak üzere üç tarihi köşk, yürüyüş parkurları, yapay göletler, şelale, çocuk oyun alanları ve piknik yerleri bulunuyor.
